Milan Nakonečný i Josef Veselý

[Opiuek]

Milan Nakonečný i Josef Veselý – dwie postacie czeskiego hermetyzmu i magii

Współczesny czeski hermetyzm trudno omawiać bez dwóch nazwisk: Milana Nakonečnego i Josefa Veselého. Obaj zajmowali się magią zachodniej tradycji, ale reprezentowali nieco różne podejścia. Nakonečný był przede wszystkim psychologiem, historykiem i badaczem hermetyzmu, natomiast Veselý poszedł znacznie mocniej w stronę praktyki magicznej i własnych eksperymentów.

Milan Nakonečný

Milan Nakonečný (1932–2025) był czeskim psychologiem, profesorem psychologii i historykiem. Równocześnie od lat 50. interesował się hermetyzmem, magią i czeską tradycją ezoteryczną. W okresie komunistycznym jego działalność naukowa była ograniczana, a po 1989 roku stał się jedną z ważniejszych postaci odrodzenia czeskiego hermetyzmu.

Jego znaczenie polega przede wszystkim na tym, że próbował systematyzować i opisywać magię jako określony system idei, zamiast traktować ją wyłącznie jako zbiór zaklęć czy ludowych praktyk. Sam mówił, że nauki empiryczne i filozofia nie dawały mu odpowiedzi na wszystkie pytania dotyczące rzeczywistości, dlatego zainteresował się tym, co określał jako transcendencję.

admin.archiv-psychologie.cz

Jednocześnie Nakonečný nie porzucił swojego wykształcenia psychologicznego. To właśnie połączenie psychologii, historii i hermetyzmu jest charakterystyczne dla jego twórczości.

Najważniejsze książki związane z tym tematem to przede wszystkim „Magie v historii, teorii a praxi”, „Lexikon magie” oraz „Novodobý český hermetismus”. „Magie v historii, teorii a praxi” jest szczególnie istotna – drugie, rozszerzone wydanie ma 546 stron i przedstawia magię z perspektywy historycznej, teoretycznej i praktycznej.

kosmas.cz



Nakonečný był więc przede wszystkim badaczem i systematyzatorem tradycji. Nie oznacza to jednak, że jego zainteresowanie magią było wyłącznie akademickie. Sam wypowiadał się o praktyce magicznej i o konieczności odpowiedniego przygotowania do operacji magicznych.
 
  

Josef Veselý

Josef Veselý należy do młodszego pokolenia czeskich hermetyków. 
Magią zainteresował się około 1980 roku, a osobą, która wprowadziła go w ten temat, był właśnie Milan Nakonečný.

Veselý wspomina, że Nakonečný pożyczał mu pierwsze, wówczas trudno dostępne książki dotyczące magii i pełnił funkcję swoistego konsultanta. 
Veselý przez około rok zajmował się przede wszystkim teorią, po czym rozpoczął własne eksperymenty praktyczne. Według jego własnej relacji doświadczenia te przekonały go, że magia działa na tyle często, aby traktować ją poważnie.
 
cestamagie.cz

To ważny moment, ponieważ od tego miejsca Veselý zaczął rozwijać własną drogę. 
Sam twierdził, że z czasem zapoznał się teoretycznie i praktycznie z niemal wszystkimi dyscyplinami zachodniej magii, ale szczególnie fascynowała go magia ewokacyjna.
 
 
Ewokacja jest tutaj kluczowym pojęciem. W tradycji magicznej oznacza próbę nawiązania kontaktu z określoną istotą lub inteligencją duchową. Veselý interesował się tym nie tylko jako elementem tradycyjnego okultyzmu, ale również jako metodą uzyskiwania wiedzy. Jego podejście określano jako noetyczne – magia ma być nie tylko sposobem osiągania określonych efektów, ale również sposobem poznania.
 
(go4magic.com)



Dlatego jego zainteresowania obejmują m.in. magię ceremonialną, ewokację, demonologię, kabałę, 
magię planetarną, magię seksualną, magię enochiańską i różne formy eksperymentalnego hermetyzmu.



„Magie” Veselého

Najbardziej znaną książką Veselého jest „Magie”, obszerne, liczące 608 stron kompendium wydane przez Vodnář. Książka jest znacznie bardziej praktycznie nastawiona niż prace Nakonečnego.
 
okultura.cz

Nie jest to książka poświęcona jednemu systemowi magicznemu. Veselý korzysta z wielu tradycji zachodniego okultyzmu i zestawia je ze swoimi doświadczeniami.

W jego ujęciu pojawiają się między innymi:

magia ceremonialna;
ewokacja i praca z bytami trans-empirycznymi;
demonologia;
magia planetarna;
magia zodiakalna;
kabała;
magia enochiańska;
magia seksualna;
magia krwi;
atawizmy;
praca z aniołami i bogami;
synchroniczność;
zagadnienia świadomości i doświadczeń magicznych.

Istotne jest również to, że Veselý nie ogranicza się do przedstawiania dawnych systemów. Jego książki mają charakter praktyczno-fenomenologiczny – opisuje tradycyjne koncepcje, ale zestawia je z doświadczeniem praktykującego maga. Według jednego z opracowań jego podejście różni się od Nakonečnego właśnie tym, że Nakonečný skupia się znacznie bardziej na historycznym tle magii, podczas gdy Veselý przedstawia materiał z myślą o praktycznym zastosowaniu.
 

Nakonečný -> Veselý

Relacja między nimi jest więc bardzo ciekawa.

Nie należy jednak upraszczać jej do stwierdzenia, że „Nakonečný nauczył Veselého przywoływania demonów”. 
Nie ma na to podstaw w dostępnych wypowiedziach Veselého.

Sam Veselý mówi znacznie ostrożniej: Nakonečný zainteresował mnie magią, dostarczał mi literatury 
i był  konsultantem,następnie przez około rok studiowałem teorię, a później sam zacząłem eksperymentować.
 
cestamagie.cz



Można więc przedstawić tę zależność w uproszczeniu:

Nakonečný – teoria, historia, psychologia, systematyzowanie hermetyzmu 
-> Veselý – praktyka, eksperyment, ewokacja i rozwijanie własnego modelu magii.

To zresztą dobrze pokazuje różnicę między ich książkami. 
Nakonečný stara się przede wszystkim odpowiedzieć na pytanie „czym jest magia, skąd się wzięła 
i jak można ją rozumieć?”. 
Veselý częściej pyta „jak wygląda praktyka i co można dzięki niej doświadczyć lub poznać?”

 
Obaj należą do szeroko rozumianej zachodniej tradycji hermetycznej, a nie do nurtu współczesnej magii neopogańskiej w rodzaju Wicca.

Nie chodzi więc przede wszystkim o magię ludową, zioła, wróżbiarstwo czy zaklęcia ochronne. 
Ich punkt odniesienia stanowią raczej hermetyzm, magia ceremonialna, kabała, alchemia, astrologia, demonologia i europejska tradycja grimuarów.

Łączy ich również przekonanie, że magia może mieć wymiar poznawczy. 
Nakonečný dochodzi do tego od strony psychologii, filozofii i historii idei, 
Veselý natomiast od strony praktycznego doświadczenia.



Najważniejsza różnica

 
Milan Nakonečný był przede wszystkim badaczem i interpretatorem magii. 
Josef Veselý – badaczem, autorem i praktykiem, 
który znacznie mocniej skoncentrował się na eksperymentowaniu z magią.

Dlatego jeśli ktoś chce wejść w temat od strony intelektualnej, „Magie v historii, teorii a praxi” Nakonečnego jest dobrym punktem wyjścia. Jeśli natomiast interesuje go przede wszystkim praktyczna strona zachodniego okultyzmu, „Magie” Veselého jest znacznie bliższa temu kierunkowi. Sama literatura opisująca Veselého podkreśla właśnie tę różnicę: jego „Magie” jest pracą praktyczną, opartą na tradycji, ale uzupełnioną o doświadczenia autora.